Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca 19, 1-10.
Khi ấy, Chúa Giêsu vào Giêricô và đi ngang qua thành, thì kìa, có một người tên là Giakêu, ông thủ lãnh những người thu thuế và là người giàu có. Ông tìm cách để nhìn xem Chúa Giêsu là người thế nào, nhưng không thể được, vì người ta đông quá, mà ông lại thấp bé. Vậy ông chạy lên trước, trèo lên một cây sung để nhìn xem Người, vì Người sắp đi ngang qua đó. Khi vừa đến nơi, Chúa Giêsu nhìn lên và trông thấy ông ấy, nên Người bảo ông rằng: “Hỡi Giakêu, hãy xuống mau, vì hôm nay Ta phải lưu lại tại nhà ngươi”. Ông vội vàng trụt xuống và vui vẻ đón tiếp Người. Mọi người thấy vậy, liền lẩm bẩm rằng: “Ông này lại đến trọ nhà một người tội lỗi”. Ông Giakêu đứng lên thưa cùng Chúa rằng: “Lạy Ngài, tôi xin bố thí nửa phần của cải tôi cho kẻ khó, và nếu tôi có làm thiệt hại cho ai điều gì, tôi xin đền gấp bốn”. Chúa Giêsu bảo ông ấy rằng: “Hôm nay nhà này được ơn cứu độ, bởi người này cũng là con cái Abraham. Vì chưng, Con Người đến tìm kiếm và cứu chữa điễu gì đã hư mất”.

“Tôi xin lấy phân nửa tài sản của tôi mà cho người nghèo; và nếu tôi đã chiếm đoạt của ai cái gì, tôi xin đền gấp bốn!”.
“Ai leo lên cây? – Khỉ. Ai xuống khỏi cây? – Người!” – Michel Aupetit.
Kính thưa Anh Chị em,
Một khi được tình yêu chạm đến, không ai muốn đứng trên cao; họ hạ mình để là người thật. Tin Mừng hôm nay tiết lộ nghịch lý của hoán cải: ‘không đòi’ mà như ‘đòi hơn!’.
Giakêu leo lên cây để thấy Chúa Giêsu; Ngài ngước nhìn và gọi đích danh: “Này ông Giakêu, xuống mau đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông!”. Bản Hy Lạp viết deî – “phải”, không chỉ diễn tả một ý muốn, nhưng một sự cấp thiết gắn với sứ mạng cứu độ. Việc Chúa Giêsu ở lại nhà Giakêu cũng không phải tình cờ; Ngài chủ động tìm đến nhà người mà thiên hạ chỉ muốn tránh xa. Ân sủng không đợi con người nên tốt; chính cuộc viếng thăm ấy khiến Giakêu đổi đời. Chúa Giêsu không đặt sự hoán cải làm điều kiện để yêu thương; Ngài yêu thương để con người có thể hoán cải và quảng đại từ bên trong.
Đón Chúa Giêsu vào nhà, Giakêu đón người nghèo vào lòng: chia phân nửa tài sản, đền gấp bốn những gì đã chiếm đoạt. Chúa chẳng đòi ông một đồng; vậy mà Giakêu không còn như trước. Ông hiểu, không thể đón Chúa vào nhà mà vẫn giữ của bất chính trong tay. Lòng thương xót không miễn trách nhiệm; trái lại, còn thúc đẩy ông tự nguyện làm nhiều hơn luật buộc. “Không ai đòi hỏi ông ta nhiều như vậy, ngay cả luật Môsê cũng không!” – Lêô XIV. Luật có thể buộc người ta hoàn trả điều đã lấy; tình yêu còn thôi thúc họ trả lại phẩm giá cho những ai mình đã làm tổn thương.
Hội Thánh Laođikia cũng cần một cuộc hoán cải như thế. “Ngươi nói: ‘Tôi giàu có, tôi đã làm giàu, tôi chẳng thiếu thốn chi’; nhưng ngươi không biết rằng ngươi là kẻ khốn nạn, đáng thương, nghèo khổ, đui mù và trần truồng!” – bài đọc một. Giakêu giàu mà biết mình thiếu; Laođikia nghèo mà tưởng mình đủ. Thiên Chúa không bỏ mặc họ trong sự tự mãn. Ngài vẫn đứng trước cửa và gõ, mời gọi họ trở về. Giakêu đã mở cửa; Laođikia cần mở lòng. “Ai thắng, Ta sẽ cho ngự bên Ta trên ngai của Ta!” – Thánh ca Khải Huyền.
Với chúng ta, có những món nợ không ghi: một lời xin lỗi còn thiếu, một sự công bằng chưa thực thi, một cơ hội đã tước mất của ai đó. Được Chúa thương, chúng ta không thể cứ để người khác chịu thiệt. Hoán cải không chỉ là thôi làm điều xấu, mà còn là làm điều tốt mình từng thiếu sót. “Câu hỏi dai dẳng và cấp bách nhất của cuộc đời là: Bạn đang làm gì cho người khác?” – Martin Luther King Jr..
Anh Chị em,
Không chỉ cho Giakêu, Đức Kitô sẽ trả giá cho mọi cuộc trở về bằng chính mạng sống Ngài. Trên thập giá, Ngài gánh lấy món nợ con người không trả nổi, để ban cho nhân loại ơn cứu độ. Giakêu cho đi nửa gia tài; Đức Kitô trao trọn, không giữ lại gì. Tình yêu ấy khơi dậy nơi con người một sự đáp trả vượt quá điều buộc. Đó là nghịch lý của một Thiên Chúa ‘không đòi’ nhưng ‘đòi hơn!’.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, đừng để con vui đời khỉ, cho con dám tụt xuống, sống đời con Chúa; đừng để con hẹn ngày mai điều phải sửa hôm nay; để con biết yêu nhiều hơn, như Chúa yêu!”, Amen.
Lm. Minh Anh TGP. Huế